Het heeft even geduurd, maar dan heb je ook wat. Dat geldt zeker voor de nieuwe editie van de boekenreeks van ‘Het Rad des Tijds’, waarvan enkele maanden geleden het twaalfde boek uitkwam. Na het overlijden van Robert Jordan, pseudoniem van  James Oliver Rigney jr., in september 2007 leek de boekenreeks abrupt te stoppen. Fantasy schrijver Brandon Sanderson nam, in overleg met Jordan’s vrouw, de serie over en heeft er een geweldig vervolg van gemaakt. Het boek is een gedenkwaardig vervolg op de serie en borduurt voort op de diepgang van de personages en het complexe verhaal dat Jordan geschapen heeft.

We gaan eerst terug in de tijd. In 1990 schreef Jordan ‘Het Oog van de Wereld’, het begin van het Rad des Tijds dat uit toen uit 4 boeken zou bestaan. Het verhaal werd echter dusdanig diep uitgeschreven en de verhaallijnen van de hoofdpersonages (minimaal 8 in totaal) werd dusdanig complex, dat de serie met de publicatie van het elfde boek ‘Een Mes van Dromen’ in 2005 uitgroeide tot een reeks boeken die de 10.000 pagina’s ontsteeg. Jordan had twee uitdagingen; De reeks in één boek afkrijgen en zijn gezondheid.
In 2005 begon Jordan aan de voorbereidingen van zijn laatste boek, getiteld ‘Een Herinnering aan het Licht’. Alles zou in één boek passen, zelfs al zou “het boek uit 2000 pagina’s bestaan”. In december 2005 werd er bij Jordan een zeldzame vorm van kanker ontdekt, waaraan hij in september 2007 overleed.
Het Rad des Tijds leek als een kaarsvlammetje uit te gaan, totdat bleek dat Jordan de laatste twee jaar van zijn leven het laatste boek in notities had beschreven en zijn ideeën op band had gezet. De proloog van het laatste boek en het einde was door Jordan in 50.000 woorden al beschreven. Na het overlijden van Jordan werd Brandon Sanderson benaderd om de boekenserie af te ronden. Al snel bleek dat het boek in drie delen opgesplitst zou worden en Sanderson begon begin 2008 aan het schrijven van ‘The Gathering Storm’.

Onderstaand gedeelte bevat spoilers.

En man, wat heeft Sanderson een goed stukje werk afgeleverd! In het verhaal komt eindelijk weer wat vaart (veelgehoorde kritiek was dat het verhaal verzandde in complexe details) en er wordt naar het einde toegewerkt. In feite wordt je overrompeld door de snelheid van gebeurtenissen in het boek. Sanderson heeft daarnaast andere woordkeuzes dan Jordan en heeft bepaalde personages een tikkeltje veranderd. Een van de hoofdrolspelers Mart Cauton komt nog humoristischer over en Egwene Alveren heeft de definitieve stap gemaakt naar een leidinggevende vrouw waarmee niet te sollen valt.

En met name de ontwikkeling van Egwene, Amyrlin Zetel (leidster) van de opstandige Aes Sedai, vind ik boeiend. Voordat ik aan ‘The Gathering Storm’ begon heb ik het Rad des Tijds voor de zesde maal volledig doorgelezen. In het eerste boek zette het onzekere boerenmeisje Egwene haar eerste stapjes in de grote buitenwereld en tegen het einde van het twaalfde boek is zij de een-na-grootste machthebber in Jordan’s wereld. Vooral de verhaallijn van Egwene is volgepropt. De geestelijke martelingen die zij moet doorstaan na haar gevangenschap door de Aes Sedai uit de Witte Toren, het beetje bij beetje afbreken van de macht van haar rivaliserende Amyrlin Zetel, het coördineren van de verdediging tijdens de luchtaanval van de Seanchanen op de Witte Toren en het accepteren van de Amyrlin Zetel voor alle Aes Sedai, prop je niet zomaar in een boek.

Oh ja, in de tussentijd rolt Egwene ook nog eens de gehele Zwarte Ajah op. Vooral de scene waarin Verin Sedai, lid van de Zwarte Ajah, Egwene haar achtergrond vertelt en openlijk alle ins en outs van de Zwarte Ajah deelt, inclusief de namen van 500 zusters die de Duistere krachten dienen, is een van de onderdelen in het boek waar je mond van openvalt. Nee, Egwene is een personage met pit geworden “Don’t fuck with me, else you’re screwed”. Een heerlijke instelling van een vrouw die eerlijk en recht door zee is. Ik moet eerlijk bekennen dat ze tot een van mijn favoriete personages in deze reeks gaat behoren.

Een ander gedeelte waarvan mijn mond openviel zijn de ontwikkelingen van het hoofdpersonage Rhand. Eigenlijk kun je stellen dat het met hem niet al te goed gaat. Bestemd om de wereld te redden, is Rhand kei- en keihard geworden, zit hij tegen extreme depressiviteit aan, is hij langzaam aan het doordraaien en heeft ieder greintje van gevoel uit zich gebannen. Halverwege het boek zijn  er enkele gebeurtenissen, waaronder  een dramatische reünie met zijn vader Tam, die je kippenvel zullen bezorgen en waarbij je jezelf afvraagt wat er van de jongen gaat worden. Rhand moet een les leren in dit boek en tegen het einde lijkt hij dat te leren; Je eigen karakter wegstoppen en je eigen zijn wegcijferen heeft geen enkel nut, vroeg of laat stroomt dat emmertje toch over.

Maar er is natuurlijk ook ruimte voor humor, gelach en getreiter. En wie hebben we daarvoor? Juist, onze belhamel en maarschalk Mart Cauton, mijn favoriete personage in dit boek. Mart zit in diverse spagaten. Moet hij als net gekroonde keizer van de Seanchanen namens Rhand tegen zijn legers en de legers van zijn nieuwe vrouw vechten? Moet hij terug naar Aelfinn en Eelfinn om Morainne te redden, en misschien wel een gewisse dood tegemoet zien? En hoe krijgt hij zijn persoonlijke leger binnen een maand enkele duizenden kilometers verderop, zonder zichzelf aan opnieuw allerlei touwtje te binden? Al met al genoeg grond voor typische Mart avonturen en, alhoewel Mart niet zo vaak in het boek voorkomt, is het een leuke afwisseling.

Concluderend is ‘The Gathering Storm’ een boek dat de snelheid terug in het verhaal brengt en wat je zelfs laat overrompelen door de snelheid van het boek. Om ‘The Gathering Storm’ tot beste boek in de serie uit te roepen gaat me iets te ver, maar hij behoort wel tot een van de beste. Enig minpuntje is dat ik een jaar moet wachten op het dertiende boek, maar ach… Geduld is een schone zaak.